Bwletin y Pennaeth - 12/05/2026 - The Head's Bulletin
- May 12
- 8 min read
[SCROLL DOWN FOR ENGLISH VERSION]
PAWB
GWYBODAETH YN UNIG
Helpu Plant i Gymryd eu Camau Nesaf tuag at Annibyniaeth: Gwneud Cysylltiadau
Mae plant yn dechrau meithrin dealltwriaeth trwy sylwi ar batrymau syml. Maent yn didoli gwrthrychau yn ôl lliw neu siâp, yn grwpio pethau yn ôl maint, neu'n cysylltu gweithred â chanlyniad cyfarwydd, fel dewis cot pan fydd yr awyr yn teimlo'n oer. Mae'r ymddygiadau cynnar hyn yn dangos bod plant yn dechrau trefnu gwybodaeth yn hytrach na thrin pob profiad fel un ynysig. Maent yn dysgu dibynnu ar yr hyn y maent eisoes yn ei wybod i ddehongli'r hyn y maent yn ei weld.
Wrth i'w hyder dyfu, mae plant yn dechrau cymharu syniadau'n fwy bwriadol. Maent yn cydnabod y gall dau beth berthyn i'r un categori tra'n dal i ddal gwahaniaethau pwysig. Maent yn dechrau tynnu ar brofiadau cynharach i gefnogi eu meddwl a gwneud cysylltiadau mwy cywir. Dyma'r pwynt lle mae cysylltiadau'n dod yn fwriadol. Nid yw plant yn syml yn paru na didoli. Maent yn egluro eu dewisiadau, gan ddangos dealltwriaeth gliriach o sut mae manylion yn gysylltiedig.
Dros amser, mae plant yn dechrau cysylltu gwybodaeth a gasglwyd o wahanol leoedd. Maent yn dwyn ynghyd arsylwadau, sgyrsiau, a dysgu blaenorol, ac maent yn dechrau defnyddio'r cysylltiadau hyn i ddeall cynnwys newydd. Maent yn dechrau symud rhwng gwybodaeth goncrit a syniadau mwy haniaethol. Gall manylyn o wers, atgof, a rhywbeth maen nhw wedi'i weld mewn stori gyfuno i ffurfio darn newydd o ddealltwriaeth. Mae eu meddwl yn dod yn hyblyg. Gallant symud rhwng pynciau a chydnabod y gall syniadau gefnogi ei gilydd ar draws gwahanol gyd-destunau.
Wrth i'r gallu hwn dyfu, mae'r ffordd y mae plant yn defnyddio gwybodaeth yn dod yn fwy pwrpasol. Maent yn casglu manylion, yn eu hystyried, ac yn eu cymhwyso i dasg benodol. Maent hefyd yn dod yn ymwybodol nad yw pob gwybodaeth yn cario'r un pwysau. Maent yn dechrau cydnabod bod safbwyntiau'n wahanol a bod rhai esboniadau'n cael eu llunio gan farn neu ragfarn. Mae dysgu'n dod yn fwy na chasglu ffeithiau. Mae'n dod yn broses o farnu, cymharu, a phenderfynu pa gysylltiadau sydd fwyaf dibynadwy.
Mae'r datblygiad hwn wedi'i gysylltu'n agos â'r hyn sy'n digwydd yn yr ymennydd. Pan fydd plant yn cysylltu un syniad ag un arall, mae rhwydweithiau o niwronau'n cryfhau. Bob tro y maent yn ailymweld â chysylltiad neu'n adeiladu arno, mae'r llwybrau hynny'n dod yn gyflymach ac yn fwy effeithlon. Nid yw ailadrodd, profiadau amrywiol, a chyfleoedd i sylwi ar batrymau yn cynyddu gwybodaeth yn unig. Maent yn helpu'r ymennydd i ffurfio strwythurau sefydlog sy'n caniatáu i blant symud rhwng syniadau yn rhwydd. Dros amser, mae'r llwybrau cryfach hyn yn ei gwneud hi'n haws i blant adnabod perthnasoedd, gwerthuso gwybodaeth, a dod â manylion o wahanol feysydd dysgu ynghyd.
Mewn cyfnodau mwy datblygedig, mae plant yn cyfuno syniadau yn hyderus ac yn gywir. Maent yn cysylltu gwybodaeth ar draws pynciau, profiadau a chyd-destunau. Maent yn dechrau cydnabod pan nad yw rhywbeth yn cyd-fynd â thystiolaeth a phan fo angen archwiliad agosach ar honiad. Maent yn dangos ymwybyddiaeth gynyddol y gellir trin gwybodaeth a bod ffurfio dealltwriaeth gadarn weithiau'n gofyn am gwestiynu gofalus. Mae eu meddwl yn dod yn fwy manwl gywir. Maent yn gwybod sut i gasglu gwybodaeth, ystyried ei dibynadwyedd, a'i gosod o fewn rhwydwaith ehangach o syniadau.
Ydych chi eisiau gweld ein fframwaith cyfan er mwyn gweld holl linynnau annibyniaeth? Lawrlwythwch isod:
PAWB
ANGEN GWEITHREDU
Dewch i Enwebu ar gyfer Seren Panteg
Wrth i ni agosáu at y dyddiad cau ar gyfer enwebiadau, rydym yn eich gwahodd i oedi a meddwl am yr unigolion sy'n dod â chynhesrwydd, egni ac ysbrydoliaeth i gymuned ein hysgol. Gwobrau Seren Panteg yw ein cyfle i gydnabod eu cyfraniadau a dathlu eu cyflawniadau. Cymerwch eiliad i rannu eu stori gyda ni. Mae enwebiadau'n cau ddydd Llun, 18fed o Fai am 3.30pm. Enwebwch yma: https://forms.office.com/e/0Y0YMx1DM2
BLWYDDYN 1 A 2
ANGEN GWEITHREDU
Jambori'r Urdd
Bydd ein plant ym Mlwyddyn 1 a 2 yn mynd i Jambori'r Urdd! Bydd llawer o hwyl a chanu gyda'r ysgolion cynradd Cymraeg eraill yn ein hardal!
Cynhelir ef ddydd Gwener, 3ydd o Orffennaf, 2026 yn ystod amser ysgol. Bydd y plant yn cael cinio ysgol cynnar ac yna byddant yn cael eu cludo mewn bws i Ganolfan Byw Egnïol Pont-y-pŵl.
Mae tocynnau a theithio bws yn £6.97 ac yn daladwy trwy Civica Pay. Mae gostyngiad o 10% i'r rhai sy'n derbyn Grant Datblygu Disgyblion - sydd wedi'i gymhwyso'n awtomatig i'r rhai sy'n gymwys.
I gofrestru eich plentyn ar gyfer y digwyddiad hwn, mewngofnodwch i Civica Pay a chyflwynwch eich taliad erbyn dydd Gwener, 5ed o Fehefin, 2026, am 10:00am. Os ydych chi'n cael trafferth, technegol neu fel arall, cysylltwch â'r swyddfa cyn gynted â phosibl. Peidiwch â gadael tan y funud olaf gan fod yn rhaid i ni archebu'r tocynnau i'r plant.
PAWB
ATGOF
Diwrnodau Chwaraeon
Dim ond nodyn byr yw hwn i'ch atgoffa am ddyddiadau'r diwrnodau chwaraeon. Cyhoeddir mwy o fanylion cyn hanner tymor. Ond, rhowch sylw arbennig i'r grwpiau blwyddyn i wneud yn siŵr eich bod yn dod i'r diwrnod chwaraeon cywir!
Mabolgampau y Bore ar gyfer y Meithrinfa, 08/06/2026, 10:00-11:30am [Dyddiad Wrth Gefn: 15/06/2026]
Mabolgampau y Prynhawn ar gyfer Dosbarthiadau Meithrinfa a Derbyn, 08/06/2026, 1:30-3:00pm [Dyddiad Wrth Gefn: 15/06/2026]
Mabolgampau ar gyfer Blynyddoedd 2, 4 a 5, 10/06/2026, 1:15-3:00pm [Dyddiad Wrth Gefn: 17/06/2026]
Mabolgampau ar gyfer Blynyddoedd 1, 3 a 6, 11/06/2026, 1:15-3:00pm [Dyddiad Wrth Gefn: 18/06/2026]
PAWB
ATGOF OLAF
Diwrnod Seren a Sbarc
Ar y 15fed o Fai, byddwn yn dathlu Diwrnod Seren a Sbarc (ein masgotiaid ar gyfer hyrwyddo'r iaith a'r diwylliant Cymraeg). Ar y diwrnod hwnnw, byddem wrth ein bodd pe bai plant yn gwneud naill ai masg archarwr neu glogyn gyda'u sgiliau creadigol yn dathlu Cymru neu'r iaith Gymraeg. Mae gennym wobrau!
PAWB
ATGOF OLAF
Lluniau Dosbarth
Cofiwch fod gennym luniau dosbarth yfory (dydd Mercher, 13eg o Fai)!
Cysylltiadau pwysig a all fod o ddefnydd i chi:
Samaritans: 116 123 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Wales Domestic Abuse Helpline: 0808 80 10 800 (8.00am-2.00pm & 8.00pm-2.00am pob dydd / every day).
Mind Cymru: 0300 123 3393
Childline: 0800 1111 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Women’s Aid: 01495 742061 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Eastern Valley Food Bank: 01495 760605
EVERYONE
INFORMATION ONLY
Helping Children to Take Their Next Steps to Independence: Making Connections
Children begin building understanding by noticing simple patterns. They sort objects by colour or shape, group things by size, or link an action to a familiar outcome, such as choosing a coat when the air feels cold. These early behaviours show that children are beginning to organise information rather than treating each experience as isolated. They are learning to rely on what they already know to interpret what they see.
As their confidence grows, children begin to compare ideas more deliberately. They recognise that two things may belong to the same category while still holding important differences. They start to draw on earlier experiences to support their thinking and make more accurate links. This is the point at which connections become intentional. Children do not simply match or sort. They explain their choices, demonstrating a clearer grasp of how details relate.
Over time, children begin linking information gathered from different places. They bring together observations, conversations, and previous learning, and they start to use these connections to understand new content. They begin to move between concrete information and more abstract ideas. A detail from a lesson, a memory, and something they have seen in a story can combine to form a new piece of understanding. Their thinking becomes flexible. They can shift between topics and recognise that ideas can support each other across different contexts.
As this capacity grows, the way children use information becomes more purposeful. They gather details, consider them, and apply them to a specific task. They also become aware that not all information carries the same weight. They begin to recognise that viewpoints differ and that some explanations are shaped by opinion or bias. Learning becomes more than collecting facts. It becomes a process of judging, comparing, and deciding which connections are most reliable.
This development is closely tied to what happens in the brain. When children link one idea to another, networks of neurons strengthen. Each time they revisit or build on a connection, those pathways become faster and more efficient. Repetition, varied experiences, and opportunities to notice patterns do not simply increase knowledge. They help the brain form stable structures that allow children to shift between ideas with ease. Over time, these strengthened pathways make it easier for children to recognise relationships, evaluate information, and bring together details from different areas of learning.
At more advanced stages, children combine ideas confidently and accurately. They connect information across subjects, experiences, and contexts. They begin to recognise when something does not align with evidence and when a claim requires closer examination. They show a growing awareness that information can be manipulated and that forming a well‑grounded understanding sometimes requires careful questioning. Their thinking becomes more precise. They know how to gather information, consider its reliability, and place it within a wider network of ideas.
Want to see our whole framework to see all the strands of independence in one go? Download it here:
EVERYONE
ACTION REQUIRED
Come and Nominate for Seren Panteg
As we approach the closing date for nominations, we invite you to pause and think about the individuals who bring warmth, energy and inspiration to our school community. The Seren Panteg Awards are our opportunity to recognise their contributions and celebrate their achievements. Please take a moment to share their story with us. Nominations close on Monday, 18th of May at 3.30pm. Nominate here: https://forms.office.com/e/0Y0YMx1DM2
YEAR 1 AND 2
ACTION REQUIRED
Urdd Jamboree
Our children in Year 1 and 2 will be going to the Urdd Jamboree! There will be lots of fun and singing with the other Welsh primary schools in our area!
It will be held on Friday, 3rd of July, 2026 in school time. The children will have an early school dinner then will be transported by coach to the Pontypool Active Living Centre.
Tickets and bus travel is £6.97 and is payable via Civica Pay. There is a 10% discount for those in receipt of Pupil Development Grant - which has been automatically applied for those eligible.
To register your child for this event, log on to Civica Pay and submit your payment by Friday, 5th of June, 2026, at 10:00am. If you are having trouble, technical or otherwise, please contact the office as soon as possible. Please do not leave until the last minute as we have to order the tickets for the children.
EVERYONE
REMINDER
Sports Days
This is just a quick note to remind you about the dates for sports days. More detail will be issued before half term. But, please take special attention to the year groups to make sure you come to the correct sports day!
Morning Nursery Sports Day, 08/06/2026, 10:00-11:30am [Back Up Date: 15/06/2026]
Afternoon Nursery and Reception Classes Sports Day, 08/06/2026, 1:30-3:00pm [Back Up Date: 15/06/2026]
Sports Day for Years 2, 4 and 5, 10/06/2026, 1:15-3:00pm [Back Up Date: 17/06/2026]
Sports Day for Years 1, 3 and 6, 11/06/2026, 1:15-3:00pm [Back Up Date: 18/06/2026]
EVERYONE
ACTION REQUIRED
Seren and Sbarc Day
On the 15th of May, we are going to be celebrating Seren and Sbarc Day (our mascots for promoting the Welsh language and culture). On that day, we'd love children to make a either a superhero mask or a cape with their creative skills celebrating Wales or the Welsh language. We have prizes!
EVERYONE
FINAL REMINDER
Class Photographs
Please remember that we have class photographs tomorrow (Wednesday, 13th of May)!
Important contact details that could be of use to you:
Samaritans: 116 123 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Wales Domestic Abuse Helpline: 0808 80 10 800 (8.00am-2.00pm & 8.00pm-2.00am pob dydd / every day).
Mind Cymru: 0300 123 3393
Childline: 0800 1111 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Women’s Aid: 01495 742061 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Eastern Valley Food Bank: 01495 760605
Comments