Bwletin y Pennaeth - 07/07/2026 - The Head's Bulletin
- Jul 6
- 11 min read
[SCROLL DOWN FOR ENGLISH VERSION]


Mae stori 'Lleisiau Bach, Syniadau Mawr' mis Gorffennaf yn ein harwain yn ddwfn i goedwigoedd eiraog Canada, lle mae dau ffrind yn cychwyn hela—ond yn darganfod rhywbeth llawer pwysicach na elc. Trwy foment o berygl, cawn ein gwahodd i feddwl am ymddiriedaeth, teyrngarwch, a sut mae gwir gyfeillgarwch yn cael ei ddatgelu pan fydd pethau'n mynd yn anodd.
Yr Arth a Siaradodd
Un diwrnod yng ngwlad oer Canada aeth dau ffrind allan i hela. Roeddent yn olrhain elc drwy'r coedwigoedd pinwydd mawr. Roedd eira yn gorchuddio'r ddaear ac wrth iddynt gerdded drwyddo ni chlywsant unrhyw sŵn. Ni amau wrth iddynt ddilyn trywydd yr elc fod dau lygad yn eu gwylio.
Arhosodd y ddau heliwr, gan obeithio gweld fflach o gyrn trwy'r coed. Y tu ôl iddynt symudodd cysgod tywyll ar draws yr eira. Daeth yn agosach ac yn agosach. Edrychodd un o'r helwyr o gwmpas.
'Arth ydy o!' gwaeddodd.
Roedd yr arth grizzly enfawr, màs o ffwr brown a chrafangau, bron â chyrraedd arnynt. Heb feddwl am eiliad, rhedai'r ddau ddyn. Roeddent yn gwybod mai eu hunig obaith oedd dod o hyd i le i loches. Pwyntiodd un ohonynt at goeden binwydd gerllaw, a rhedeg tuag ati. Cyn gynted ag y cyrhaeddodd hi, dechreuodd ddringo'n gyflymach nag yr oedd erioed wedi dringo o'r blaen. Fodd bynnag, baglodd ei ffrind dros wreiddyn yn yr eira. Syrthiodd gyda damwain i'r eira.
'Help! 'Dw i'n meddwl fy mod i wedi ysigo fy ffêr!' gwaeddodd.
Edrychodd y dyn yn y goeden o gwmpas. Gallai weld bod yr arth yn dal i fod rhyw bellter i ffwrdd. Ond, beth allai e wneud? Beth ddylai e wneud? Penderfynodd barhau i ddringo.
Gorweddodd y dyn ar y ddaear yn llonydd iawn a daliodd ei anadl. Roedd y nerfau yn ei gorff yn pigo gan ofn wrth iddo glywed 'sŵn 'sgrinsio, sgrynsio' pawennau ar eira yn dod yn agosach ac yn agosach. Daeth yr arth yn llym ato, a dechrau snwffian yn amheus o amgylch ei ben. Gallai'r dyn deimlo anadl boeth yr arth ar ei wyneb. Ni symudodd gyhyr. Roedd crafangau'r arth yn crafu'r eira. Yna clywyd sŵn padio meddal wrth i'r arth gerdded yn araf i ffwrdd.
'Mae wedi fy ngadael ar fy mhen fy hun,' meddyliodd y dyn. 'Rhaid ei fod wedi meddwl fy mod i wedi marw.' Ar unwaith teimlodd ymchwydd o boen yn ei ffêr wedi'i ysigo.
Yn uchel yn y goeden gwelodd ei ffrind yr arth yn diflannu i'r llwyni. Arhosodd ychydig funudau nes ei fod yn siŵr ei fod yn eithaf diogel, yna dringodd i lawr yn ofalus. Rhedodd yn gyflym at ei ffrind a oedd yn dal i orwedd yn wastad yn yr eira. Helpodd y dyn i eistedd i fyny, a rhwymyn ei ffêr.
Gan nad oedd gweld ei ffrind yn waeth o ystyried ei gyfarfod â'r arth, dywedodd yr heliwr a oedd wedi dringo'r goeden, 'Roeddwn i'n gwybod y byddech chi'n iawn. Mae'n debyg eich bod chi'n fwy diogel i lawr yno nag yr oeddwn i i fyny'r goeden honno.' Gan geisio codi calon ei ffrind, a oedd yn dal i edrych yn brifo, ychwanegodd, 'Hei, roedd yr arth honno mor agos nes ei bod hi'n ymddangos fel pe bai'n sibrwd rhywbeth yn eich clust. Dewch ymlaen, dywedwch wrthyf, a ddywedodd e rywbeth wrthych chi?'
'Wel,' atebodd y llall, yr hyn a ddywedodd yr arth oedd, 'Ddylwn i byth ymddiried mewn ffrind sy'n eich gadael chi pan fydd pethau'n mynd yn anodd.'
(Chwedl Werin Canada, amrywiad o un o chwedlau Aesop)

Meddwl am y Stori
Cwestiwn Allweddol: Beth mae'r stori yn meddwl?
Sut roedd y ffrindiau'n hela? Ble roedden nhw'n hela? Sut oedd hi yno?
Pam roedden nhw wedi mynd allan i hela? Pa resymau allai fod ganddyn nhw?
Pam roedden nhw mor ofnus o'r arth? Oedden nhw'n iawn i deimlo'n ofnus?
Beth ddigwyddodd pan welson nhw'r arth? Beth allai fod wedi digwydd nesaf?
Ydych chi'n meddwl y dylai'r dyn yn y goeden fod wedi gadael y dyn oedd wedi syrthio yn yr eira?
Beth allai'r dyn yn y goeden fod wedi'i wneud? Beth ddylai o fod wedi'i wneud? Beth fyddech chi wedi'i wneud?
Pam y daeth yr arth yn agos at y dyn a'i arogli?
Pam y dywedodd y dyn fod yr arth wedi sibrwd rhywbeth wrtho?
A all anifeiliaid gyfathrebu mewn unrhyw ffordd, gydag anifeiliaid eraill neu fodau dynol?
Mae'r stori hon yn seiliedig ar un o chwedlau Aesop. Beth ydych chi'n meddwl y dylai moeswers y stori fod?
Meddwl am Gyfeillgarwch
Cwestiwn Allweddol: Beth yw ffrind?
Beth yw ffrind? Allwch chi roi diffiniad?
Allwch chi fod yn ffrind i rywun nad ydych chi'n ei hoffi?
Allwch chi fod yn ffrind i rywun nad ydych chi prin yn siarad ag ef/hi?
A all pobl ymladd a dal i fod yn ffrindiau? A all pobl byth ymladd a bod yn ffrindiau?
A all rhywun fod heb ffrindiau? Sut beth fyddai peidio â chael ffrindiau?
A all pawb fod yn ffrind? A allech chi fod yn ffrindiau gyda phawb?
Beth sy'n gwneud ffrind yn berson arbennig? Ai rhywun rydych chi bob amser yn onest ag ef/hi?
Pwy yw eich ffrindiau - cyd-ddisgyblion, anifeiliaid, athrawon, eich cymdogion, eich teulu?
A yw ffrindiau ffrind bob amser yn ffrind i chi?
Sut ydych chi'n gwneud ffrindiau?
Gweithgareddau Pellach
Ysgrifennwch restr o rinweddau ffrind e.e. 'Ffrind yw rhywun sy'n ...'
Gwnewch ddrama am ffrae rhwng ffrindiau, a dangoswch sut mae'r ffrae yn cael ei datrys.
Lluniwch neu baentiwch eich ffrind gorau.
Gwrandewch ac ymatebwch i: Portread Elgar o ffrindiau mewn cerddoriaeth - 'Amrywiadau Enigma' e.e. ‘Nimrod’, neu ‘With a Little Help from My Friends’ gan y Beatles (Albwm Sergeant Pepper).
OEDRAN 5-11
GWYBODAETH YN UNIG
Digwyddiadau Haf Ychwanegol Chwarae Torfaen
Yn ogystal â'r gwersyll haf sy'n rhedeg yma dros y gwyliau, gweler y poster ynghlwm am weithgareddau sy'n digwydd yn Griffithstown.
Dyma'r ddolen gofrestru:

BLYNYDDOEDD 4, 5 A 6
ANGEN GWEITHREDU - ATGOF
Cam Cynnydd 3 Sioe Diwedd Blwyddyn - Mwy o Docynnau Ar Gael
I baratoi ar gyfer ein sioe diwedd blwyddyn yn Theatr y Congress yng Nghwmbrân ar y 14eg o Orffennaf (11am ac 1pm), rydym bellach wedi dileu'r cyfyngiadau a gallwch fynd yn ôl i mewn a phrynu mwy o docynnau i'ch teulu. Gallwch brynu dau ar y tro, ond gallwch fynd i mewn gymaint o weithiau ag y dymunwch nawr.
1. Mae tocynnau ar gael yn uniongyrchol o wefan Theatr y Congress:
Bydd y wefan yn gofyn am God Hyrwyddo. Er mwyn prynu tocynnau, rhaid i chi nodi Panteg456 yn y blwch hwn.
2. Mae angen i ni wybod am drefniadau casglu ar gyfer sioe diwedd y prynhawn, rhowch wybod i ni drwy lenwi'r ffurflen hon: https://forms.gle/WQe4kQG8tGuGXwHU6

MEITHRIN A DERBYN
GWYBODAETH YN UNIG
Gŵyl Cam 1 Cynnydd
Daeth Gŵyl Cam 1 Cynnydd â lliw a hapusrwydd i faes yr ysgol heddiw, gyda theuluoedd y Meithrin a'r Derbyn yn ymuno â'u plant ar gyfer dathliad bywiog wedi'i ysbrydoli gan daith Mam-gu o amgylch y byd. Ar ôl perfformiad agoriadol hyderus, symudodd pawb gyda'i gilydd trwy gyfres o weithgareddau diwylliannol bywiog, o flasu bwyd Mecsicanaidd trwy ein gweithgaredd bwyd Mecsicanaidd i archwilio rhythm yn y sesiwn drymio Affricanaidd, addurno llusernau, creu carpedi hedfan a gorffen gyda dawns werin Gymreig lawen.
BLWYDDYN 6
GWYBODAETH YN UNIG
Cyngerdd Clwstwr
Roedd cyngerdd clwstwr Blwyddyn 6 a 7 yn arddangos y gwaith cerddorol cryf y mae ein disgyblion wedi bod yn ei ddatblygu'r tymor hwn. Perfformiodd Blwyddyn 6 ddau ddarn cyferbyniol mewn dau grŵp, gan ddechrau gyda drymio Affricanaidd a ddangosodd rhythm, cydlyniad ac ymwybyddiaeth ensemble diogel. Dilynodd yr ail grŵp hyn gyda drymio Japaneaidd, gan ddangos rheolaeth glir, cywirdeb a gwaith tîm hyderus.
PAWB
GWYBODAETH YN UNIG
Cystadleuaeth Griced
Cymerodd y tîm criced ran yn Nhwrnamaint Criced Cenedlaethol yr Urdd ddydd Iau diwethaf, gan gynrychioli'r ysgol gydag ymrwymiad gwirioneddol drwy gydol y dydd. Symudodd y chwaraewyr yn hyderus drwy eu gemau, gan ddangos batio diogel, maesu ffocws a gwaith tîm da yn erbyn gwrthwynebiad cryf o bob cwr o Gymru. Roedd yn brofiad gwerthfawr ar lefel genedlaethol ac yn adlewyrchu'r gwaith caled y mae'r tîm wedi'i wneud yn eu sesiynau criced y tymor hwn.
PAWB
GWYBODAETH YN UNIG
Pêl-droed Rhyngysgolion
Roedd y gêm bêl-droed gyfeillgar rhyngysgolion a gynhaliwyd yma yr wythnos diwethaf yn gyfle cadarnhaol i ddisgyblion chwarae gyda'i gilydd a meithrin hyder mewn lleoliad hamddenol. Croesawyd Ysgol Gynradd New Inn i Ysgol Panteg, ac aeth y ddau dîm ati i'r gêm gydag ysbryd da ac ymdrech glir.
Cysylltiadau pwysig a all fod o ddefnydd i chi:
Samaritans: 116 123 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Wales Domestic Abuse Helpline: 0808 80 10 800 (8.00am-2.00pm & 8.00pm-2.00am pob dydd / every day).
Mind Cymru: 0300 123 3393
Childline: 0800 1111 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Women’s Aid: 01495 742061 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Eastern Valley Food Bank: 01495 760605

July’s 'Little Voices, Big Ideas' story leads us deep into the snowy forests of Canada, where two friends set out hunting—but discover something far more important than a moose. Through a moment of danger, we’re invited to think about trust, loyalty, and how true friendship is revealed when things get tough.
The Bear that Spoke
One day in the cold lands of Canada two friends went out hunting. They were tracking a moose through the great pinewood forests. Snow carpeted the ground and as they trod through it they heard no sound. They did not suspect that as they followed the track of the moose there were two eyes watching them.
The two hunters stopped, hoping to spot the flash of antlers through the trees. Behind them a dark shadow moved across the snow. Closer and closer it came. One of the hunters glanced round.
'It's a bear!' he shouted.
The huge grizzy bear, a mass of brown fur and claws, was almost upon them. Without a second's thought the two men ran. They knew that their only hope was to find a place of refuge. One of them pointed to a nearby pine tree, and ran towards it. As soon as he reached it he began to climb faster than he had ever climbed before. His friend however tripped over a root in the snow. He fell with a crash into the snow.
'Help! I think I've sprained my ankle!' he shouted.
The man in the tree looked round. He could see that the bear was still some way off. But, what could he do? What should he do? He decided to carry on climbing.
The man on the ground lay quite still and held his breath. The nerves in his body tingled with fear as he could hear the 'scrunch, scrunch' of paws on snow coming nearer and nearer. The bear lumbered up to him, and began to snuffle suspiciously round his head. The man could feel the bear's hot breath on his face. He didn't move a muscle. The bear's claws scratched at the snow. Then there was a soft padding sound as the bear ambled slowly away.
'He's left me alone,' thought the man. 'He must have thought I was dead.' At once he felt a surge of pain in his sprained ankle.
High in the tree his friend saw the bear disappear into the bushes. He waited a few minutes until he was sure it was quite safe, then carefully climbed down. He ran quickly to his friend who was still lying flat in the snow. He helped the man sit up, and bandaged his ankle.
Seeing his friend was none the worse for his meeting with the bear, the hunter who had climbed the tree said, 'I knew you'd be all right. I guess you were safer down there than I was up that tree.' Trying to cheer his friend, who still looked hurt, he added, 'Hey, that bear was so close he seemed to be whispering something in your ear. Come on, tell me, did he say something to you?'
'Well,' the other replied, what the bear said was, I should never trust a friend who deserts you when things get difficult.'
(Canadian Folktale, a variation of one of Aesop's fables)

Thinking About the Story
Key Question: What does the story mean?
What were the friends hunting? Where were they hunting? What was it like there?
Why had they gone out hunting? What reasons might they have had?
Why were they so scared of the bear? Were they right to feel scared?
What happened when they saw the bear? What might have happened next?
Do you think the man in the tree should have left the man who had fallen in the snow?
What could the man in the tree have done? What should he have done? What would you have done?
Why did the bear come close to the man and sniff him?
Why did the man say the bear had whispered something to him?
Can animals communicate in any way, with other animals or humans?
This story is based on one of Aesop's fables. What do you think the moral of the story should be?
Thinking About Friendship
Key Question: What is friendship?
What is a friend? Can you give a definition?
Can you be a friend to someone you do not like?
Can you be a friend to someone you hardly talk to?
Can people fight and still be friends? Can people never fight and be friends?
Can someone have no friends? What would it be like to have no friends?
Can everybody be a friend? Could you be friends with everyone?
What makes a friend a special person? Is it someone with whom you are always honest?
Who are your friends – classmates, animals, teachers, your neighbours, your family?
Are the friends of a friend always your friend?
How do you make friends?
Further Activities
Write a list of the qualities of a friend e.g. 'A friend is someone who ...'
Make up a play about a quarrel between friends, and show how the quarrel is resolved.
Draw or paint your best friend.
Listen and respond to: Elgar's portrait of friends in music - ‘Enigma Variations’ e.g. ‘Nimrod’, or ‘With a Little Help from My Friends’ by the Beatles (Sergeant Pepper Album).
AGES 5-11
INFORMATION ONLY
Torfaen Play Additional Summer Events
In addition to the Summer camp running here over the holidays, please see the poster attached for activities happening in Griffithstown.
Here is the sign up link:

YEARS 4, 5 AND 6
ACTION REQUIRED - REMINDER
Progress Step 3 End of Year Show - More Tickets Available
In preparation for our end of year show at the Congress Theatre in Cwmbran on the 14th of July (11am and 1pm), we have now removed the restrictions and you can go back in and purchase more tickets for your family. You can purchase two at a time, but can go in as many times as you want now.
1. Tickets are available direct from the Congress Theatre's website:
The website will ask you for a Promo Code. In order to purchase tickets, you must enter Panteg456 into this box.
2. We need to know about picking up arrangements for the end of the afternoon show, please let us know by filling in this form: https://forms.gle/WQe4kQG8tGuGXwHU6

NURSERY AND RECEPTION
INFORMATION ONLY
Progress Step 1 Festival
The Progress Step 1 Festival brought a burst of colour and happiness to the school field today, with Nursery and Reception families joining their children for a lively celebration inspired by Grandma’s journey around the world. After a confident opening performance, everyone moved together through a series of vibrant cultural activities, from tasting Mexican food through our Mexican food activity to exploring rhythm in the African drumming session, decorating lanterns, creating flying carpets and ending with a joyful Welsh folk dance.
YEAR 6
INFORMATION ONLY
Cluster Concert
The Year 6 and 7 cluster concert showcased the strong musical work our pupils have been developing this term. Year 6 performed two contrasting pieces in two groups, beginning with African drumming that demonstrated secure rhythm, coordination and ensemble awareness. The second group followed this with Japanese drumming, showing clear control, precision and confident teamwork.
EVERYONE
INFORMATION ONLY
Cricket Competition
The cricket team took part in the Urdd National Cricket Tournament last Thursday, representing the school with real commitment throughout the day. The players moved confidently through their matches, showing secure batting, focused fielding and good teamwork against strong opposition from across Wales. It was a valuable experience at national level and reflected the hard work the team have put into their cricket sessions this term.
EVERYONE
INFORMATION ONLY
Interschools Football
The interschools football friendly held here last week was a positive opportunity for pupils to play together and build confidence in a relaxed setting. We welcomed New Inn Primary to Ysgol Panteg, and both teams approached the match with good spirit and clear effort.
Important contact details that could be of use to you:
Samaritans: 116 123 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Wales Domestic Abuse Helpline: 0808 80 10 800 (8.00am-2.00pm & 8.00pm-2.00am pob dydd / every day).
Mind Cymru: 0300 123 3393
Childline: 0800 1111 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Women’s Aid: 01495 742061 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Eastern Valley Food Bank: 01495 760605



















































Comments