Bwletin y Pennaeth - 30/01/2025 - The Head's Bulletin
- Jan 30
- 11 min read
Updated: Feb 3
[SCROLL DOWN FOR ENGLISH VERSION]
BLWYDDYN 6
GWYBODAETH YN UNIG
Cystadleuaeth Pencampwyr Lego
Yr wythnos hon aeth dau dîm o'n Blwyddyn 6 i gystadlu yn rownd derfynol Pencampwyr Lego. Llongyfarchiadau i 'Merched y Gofod' a ddaeth yn gyntaf!
BLYNYDDOEDD 1-3
GWYBODAETH YN UNIG
Wythnos Gwylio Adar yr RSPB
Yr wythnos hon, mae rhai o'n dysgwyr wedi bod yn ymgolli yng ngwybodaeth y byd naturiol fel rhan o Wythnos Gwylio Adar yr RSPB. Mae disgyblion Blynyddoedd 1 i 3 wedi cymryd rhan mewn amrywiaeth o weithgareddau diddorol a gynlluniwyd i ennyn chwilfrydedd a dyfnhau eu dealltwriaeth o fywyd gwyllt lleol.
O eiliadau tawel o weld adar yn ein mannau awyr agored i drafodaethau bywiog yn yr ystafell ddosbarth, mae'r plant wedi bod yn adnabod rhywogaethau, yn cofnodi eu golygfeydd, ac yn dysgu ffeithiau diddorol am yr adar sy'n rhannu ein hamgylchedd. Maent hefyd wedi bod yn brysur yn creu graffiau a siartiau lliwgar i gyflwyno eu canfyddiadau gan ddatblygu eu meddwl gwyddonol a'u sgiliau trin data yn y broses.
Mae wedi bod yn ddathliad llawen o natur, arsylwi a darganfod, ac rydym yn falch o'r brwdfrydedd a'r gofal y mae ein disgyblion wedi'i ddangos drwy gydol yr wythnos.
PAWB
GWYBODAETH YN UNIG
Tyfu Ein Hamrywiaeth Eco: Dyfodol Gwyrddach i'n Hysgol
Mae ein plant, dan arweiniad ein Cyngor Eco, wedi bod yn rholio eu llewys i fyny ac yn mynd ati i wneud prosiect cyffrous i wella amrywiaeth eco ein mannau awyr agored. Gyda brwdfrydedd mawr, maent wedi bod yn plannu amrywiaeth o goed a gwrychoedd, pob un wedi'i ddewis i greu cynefinoedd newydd ac annog mwy o fywyd gwyllt i wneud ein safle yn gartref iddynt.
Mae'r disgyblion wedi dangos gofal a balchder gwirioneddol yn eu gwaith, gan ddeall y bydd y coed ifanc bach hyn un diwrnod yn dod yn nodweddion naturiol ffyniannus sy'n cynnal adar, pryfed a rhywogaethau lleol eraill. Mae yna ymdeimlad rhyfeddol o ddisgwyliad wrth iddynt ddychmygu sut y bydd y planhigion hyn yn tyfu dros y blynyddoedd nesaf a'r bywyd gwyllt y byddant yn ei ddenu.
Mae wedi bod yn gymysgedd llawen o ddysgu, gwaith tîm a stiwardiaeth amgylcheddol, ac rydym yn hynod falch o ymrwymiad y plant i wneud tiroedd ein hysgol yn wyrddach, yn gyfoethocach ac yn fwy croesawgar i natur.
PAWB
GWYBODAETH YN UNIG
Canmoliaeth gan Cyfoeth Naturiol Cymru
Roeddem wrth ein bodd yn croesawu Cyfoeth Naturiol Cymru i'r ysgol yr wythnos hon ar gyfer archwiliad o'n cyfleusterau ailgylchu. Roedd yr ymweliad yn gyfle gwych i arddangos ymrwymiad cynyddol y plant i gynaliadwyedd a'r gofal maen nhw'n ei gymryd wrth ofalu am ein hamgylchedd.
Roedd yr arolygwyr yn llawn canmoliaeth i ymdrechion y disgyblion, yn enwedig y posteri creadigol maen nhw wedi'u cynllunio i hyrwyddo arferion ailgylchu da ar draws yr ysgol. Fe wnaethon nhw hefyd dynnu sylw at ba mor dda mae'r plant yn cydweithio fel tîm, gan ddangos balchder gwirioneddol wrth wneud eu rhan i helpu i amddiffyn y blaned.
Roedd yn ymweliad hynod gadarnhaol ac yn gydnabyddiaeth hyfryd o frwdfrydedd, gwaith tîm ac ymdeimlad o gyfrifoldeb y plant.
PAWB
GWYBODAETH YN UNIG
Prosiect Tokyo: Sut Mae Trawsieithu yn Helpu Plant i Ddysgu
Fel rhan o'n hymweliad â Phrosiect Tokyo, archwiliodd ein tîm sut mae ysgolion rhyngwladol yn Japan yn defnyddio dull pwerus o'r enw trawsieithu i gefnogi dysgu ieithoedd. Mae'r strategaeth hon yn annog plant i dynnu ar yr holl ieithoedd maen nhw'n eu hadnabod, yn hytrach na'u cadw'n llym ar wahân. Yr hyn a welsom oedd defnydd hyderus, hyblyg a llawen o iaith a helpodd ddisgyblion i ddeall syniadau newydd yn ddyfnach a mynegi eu hunain yn fwy rhydd.
Mae gan drawsieithu ei wreiddiau yng Nghymru. Daw'r term o trawsieithu, a ddefnyddiwyd gyntaf ym 1994 i ddisgrifio'r defnydd pwrpasol o'r Gymraeg a'r Saesneg o fewn yr un gweithgaredd dysgu. Ers hynny, mae ymchwilwyr fel Colin Baker ac Ofelia García wedi ehangu'r syniad, gan ddangos nad yw trawsieithu yn syml yn newid rhwng ieithoedd ond yn eu defnyddio gyda'i gilydd fel rhan naturiol o feddwl a dysgu.
Yn syml, mae trawsieithu yn caniatáu i blant ddefnyddio eu hiaith gryfaf i'w helpu i ddeall cynnwys newydd, gwneud cysylltiadau, ac adeiladu hyder. Gallai plentyn ddarllen gwybodaeth mewn un iaith ac egluro ei ddealltwriaeth mewn un arall. Efallai y byddent yn trafod syniad gyda ffrind yn eu mamiaith cyn cwblhau tasg yn iaith yr addysgu. Mae'r hyblygrwydd hwn yn cryfhau dealltwriaeth ac yn helpu plant i weld iaith fel adnodd yn hytrach na rhwystr.
Ar draws yr ysgolion y gwnaethom ymweld â nhw yn Tokyo, nid strategaeth achlysurol oedd trawsieithu ond yn rhan fwriadol o ddiwylliant yr ystafell ddosbarth. Creodd athrawon fannau lle gallai plant ddefnyddio eu repertoire ieithyddol llawn i wneud synnwyr o syniadau newydd. Roedd y dull hwn yn meithrin chwilfrydedd, yn annog disgyblion i "roi cynnig arni," ac yn eu helpu i ddyfalbarhau pan oedd dysgu'n teimlo'n heriol. Roedd plant yn falch o'u hieithoedd ac yn eu gweld fel rhan o bwy ydynt.
Defnyddiodd gwahanol ysgolion drawsieithu mewn gwahanol ffyrdd. Yn Ysgol Brydeinig Tokyo, roedd athrawon yn aml yn egluro tasgau mewn iaith yr oedd disgyblion yn ei deall yn dda, yna'n gofyn iddynt gwblhau'r gweithgaredd yn yr iaith darged. Lleihaodd hyn bryder ac yn sicrhau bod pob plentyn yn deall y bwriad dysgu. Yn Ysgol Ryngwladol Tokyo, anogwyd disgyblion i ddefnyddio eu mamiaith gyda chyfoedion pan oedd yn eu helpu i ddatrys problemau neu egluro syniadau. Defnyddiodd ysgolion eraill adnoddau dwyieithog, testunau mewn parau, neu drafodaethau amlieithog i helpu plant i gysylltu syniadau ar draws ieithoedd.
I Gymru, mae trawsieithu yn cynnig cyfleoedd cyffrous. Mae Cwricwlwm Cymru eisoes yn annog plant i ddeall bod Cymru yn genedl amlieithog a bod ieithoedd yn gysylltiedig â'i gilydd. Mae trawsieithu yn cefnogi'r weledigaeth hon drwy helpu disgyblion i ddatblygu sgiliau cryf yn y Gymraeg a'r Saesneg tra hefyd yn gwerthfawrogi'r nifer o ieithoedd eraill a siaredir yn ein cymunedau.
Pan gaiff ei ddefnyddio'n bwrpasol, gall trawsieithu ddyfnhau dealltwriaeth, cryfhau geirfa, cefnogi datblygiad dwyieithog, a helpu teuluoedd i ymgysylltu'n haws â gwaith ysgol. Mae hefyd yn hyrwyddo ymdeimlad o berthyn, gan ddangos i blant fod pob iaith maen nhw'n ei dod â hi i'r ysgol yn cael ei gwerthfawrogi.
Tynnodd ein hymweliad â Tokyo sylw at y ffaith nad yw trawsieithu yn ymwneud â disodli'r Gymraeg na'r Saesneg, nac yn ymwneud â gadael i un iaith ddominyddu. Mae'n ymwneud â helpu plant i ddefnyddio eu holl gryfderau ieithyddol i ddysgu'n dda, meddwl yn ddwfn, a mynegi eu hunain yn hyderus. Wrth i ni barhau i archwilio arferion gorau byd-eang, edrychwn ymlaen at rannu sut y gall y mewnwelediadau hyn gyfoethogi dysgu ieithoedd ar draws cymuned ein hysgol.
Cymerwch olwg ar ein hastudiaeth achos sy'n canolbwyntio ar yr agwedd hon:
Am ragor o wybodaeth, cymerwch olwg ar ein hadroddiad trosolwg llawn:
Mae ein tudalen we Prosiect Tokyo hefyd yn lle gwych i ddod o hyd i ragor o wybodaeth am y canfyddiadau:
BLYNYDDOEDD 4 I 6
ANGEN GWEITHREDU
Gweithgareddau Hanner Tymor Chwarae Torfaen
Mae Chwarae Torfaen yn cynnal Gwersyll Gweithgareddau a Llesiant yr Hanner Tymor hwn ym mis Chwefror yn Stadiwm Cwmbrân, gan gynnig cyfle i blant 8 i 11 oed fwynhau sesiynau rhyngweithiol llawn hwyl yng nghanol y gymuned. Yn rhedeg o ddydd Mawrth 17eg i ddydd Iau 19eg Chwefror, mae'r gwersyll yn rhad ac am ddim a bydd yn digwydd bob dydd o 10:00am i 3:00pm.
Wedi'i gynllunio i hyrwyddo gweithgaredd corfforol, lles emosiynol, a chysylltiad cymdeithasol, mae'r gwersyll yn cynnwys amrywiaeth o brofiadau deniadol sy'n berffaith ar gyfer cadw meddyliau a chyrff ifanc yn egnïol yn ystod gwyliau'r ysgol.
Archebwch drwy ddefnyddio'r ddolen hon: https://iweb.itouchvision.com/portal/f?p=gds:category_link:::::CUID,LANG:36A7E2E3266507C51BE0673F575A0D0A8DC06E43,EN&P_LANG=en
Bydd angen diod y gellir ei hail-lenwi a phecyn cinio ar blant, a chynhelir y sesiynau yn Stadiwm Cwmbrân, Ffordd Henllys, NP44 3YS. Am fwy o fanylion, cysylltwch â torfaenplay@torfaen.gov.uk neu dilynwch @torfaenplayservice ar gyfryngau cymdeithasol.
Mae'n gyfle gwych i blant wneud ffrindiau newydd, rhoi cynnig ar weithgareddau newydd, a mwynhau hanner tymor iach a hapus.
PAWB
ANGEN GWEITHREDU - ATGOF
Hwyl Hanner Tymor gyda'r Urdd
Dros wyliau hanner tymor, bydd yr Urdd yn cynnal gweithgareddau chwaraeon - mae un hyd yn oed yn ein hysgol ni! Bob dydd, mae opsiwn bore yn unig (ar gyfer plant oedran 3-5) neu ddiwrnod llawn (ar gyfer plant 6-11). Dyma'r ddolen i archebu lle:
Cysylltiadau pwysig a all fod o ddefnydd i chi:
Samaritans: 116 123 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Wales Domestic Abuse Helpline: 0808 80 10 800 (8.00am-2.00pm & 8.00pm-2.00am pob dydd / every day).
Mind Cymru: 0300 123 3393
Childline: 0800 1111 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Women’s Aid: 01495 742061 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Eastern Valley Food Bank: 01495 760605
YEAR 6
INFORMATION ONLY
Lego Champions Competition
This week two teams of our Year 6 went to compete in the Lego Champions final. Congratulations to 'Merched y Gofod' ('The Space Girls') who came first!
YEARS 1-3
INFORMATION ONLY
RSPB Birdwatching Week
This week, some of our learners have been immersing themselves in the wonders of the natural world as part of RSPB Birdwatching Week. Pupils in Years 1 to 3 have taken part in a range of engaging activities designed to spark curiosity and deepen their understanding of local wildlife.
From quiet moments of bird spotting in our outdoor spaces to lively classroom discussions, the children have been identifying species, recording sightings, and learning fascinating facts about the birds that share our environment. They’ve also been busy creating colourful graphs and charts to present their findings developing both their scientific thinking and data-handling skills in the process.
It’s been a joyful celebration of nature, observation, and discovery, and we’re proud of the enthusiasm and care our pupils have shown throughout the week.
EVERYONE
INFORMATION ONLY
Growing Our Eco-Diversity: A Greener Future for Our School
Our children, led by our Eco Council, have been rolling up their sleeves and getting hands-on with an exciting project to enhance the eco-diversity of our outdoor spaces. With great enthusiasm, they have been planting a variety of trees and hedges, each chosen to create new habitats and encourage more wildlife to make our site their home.
The pupils have shown real care and pride in their work, understanding that these small saplings will one day become thriving natural features that support birds, insects, and other local species. There is a wonderful sense of anticipation as they imagine how these plants will grow over the coming years and the wildlife they will attract.
It has been a joyful blend of learning, teamwork, and environmental stewardship, and we are incredibly proud of the children’s commitment to making our school grounds greener, richer, and more welcoming for nature.
EVERYONE
INFORMATION ONLY
Praise from Cyfoeth Naturiol Cymru
We were delighted to welcome Cyfoeth Naturiol Cymru to school this week for an inspection of our recycling facilities. The visit was a wonderful opportunity to showcase the children’s growing commitment to sustainability and the care they take in looking after our environment.
The inspectors were full of praise for the pupils’ efforts, particularly the creative posters they have designed to promote good recycling habits across the school. They also highlighted how well the children work together as a team, showing real pride in doing their part to help protect the planet.
It was a hugely positive visit and a lovely recognition of the children’s enthusiasm, teamwork, and sense of responsibility.
EVERYONE
INFORMATION ONLY
Project Tokyo: How Translanguaging Helps Children Learn
As part of our Project Tokyo visit, our team explored how international schools in Japan use a powerful approach called translanguaging to support language learning. This strategy encourages children to draw on all the languages they know, rather than keeping them strictly separate. What we saw was a confident, flexible, and joyful use of language that helped pupils understand new ideas more deeply and express themselves more freely.
Translanguaging has its roots in Wales. The term comes from trawsieithu, first used in 1994 to describe the purposeful use of Welsh and English within the same learning activity. Since then, researchers such as Colin Baker and Ofelia García have expanded the idea, showing that translanguaging is not simply switching between languages but using them together as a natural part of thinking and learning.
In simple terms, translanguaging allows children to use their strongest language to help them understand new content, make connections, and build confidence. A child might read information in one language and explain their understanding in another. They might discuss an idea with a friend in their home language before completing a task in the language of instruction. This flexibility strengthens understanding and helps children see language as a resource rather than a barrier.
Across the schools we visited in Tokyo, translanguaging was not an occasional strategy but a deliberate part of classroom culture. Teachers created spaces where children could use their full linguistic repertoire to make sense of new ideas. This approach nurtured curiosity, encouraged pupils to “have a go,” and helped them persevere when learning felt challenging. Children were proud of their languages and saw them as part of who they are.
Different schools used translanguaging in different ways. At The British School in Tokyo, teachers often explained tasks in a language pupils understood well, then asked them to complete the activity in the target language. This reduced anxiety and ensured that every child understood the learning intention. At Tokyo International School, pupils were encouraged to use their home language with peers when it helped them solve problems or clarify ideas. Other schools used bilingual resources, paired texts, or multilingual discussions to help children connect ideas across languages.
For Wales, translanguaging offers exciting opportunities. The Curriculum for Wales already encourages children to understand that Wales is a multilingual nation and that languages are interconnected. Translanguaging supports this vision by helping pupils develop strong Welsh and English skills while also valuing the many other languages spoken in our communities.
When used purposefully, translanguaging can deepen understanding, strengthen vocabulary, support bilingual development, and help families engage more easily with schoolwork. It also promotes a sense of belonging, showing children that every language they bring to school is valued.
Our visit to Tokyo highlighted that translanguaging is not about replacing Welsh or English, nor about letting one language dominate. It is about helping children use all their linguistic strengths to learn well, think deeply, and express themselves with confidence. As we continue to explore global best practice, we look forward to sharing how these insights can enrich language learning across our school community.
Take a look at our case study focused on this aspect:
For more information, take a look at our full overview report:
Our Project Tokyo web page is also a great place to find more information about the findings:
YEARS 4 TO 6
ACTION REQUIRED
Torfaen Play Half Term Activities
Torfaen Play is hosting an Activity & Wellbeing Camp this February Half Term at Cwmbran Stadium, offering children aged 8 to 11 a chance to enjoy fun-filled, interactive sessions right in the heart of the community. Running from Tuesday 17th to Thursday 19th February, the camp is completely free of charge and will take place daily from 10:00am to 3:00pm.
Designed to promote physical activity, emotional wellbeing, and social connection, the camp includes a variety of engaging experiences which are perfect for keeping young minds and bodies active during the school break.
Book on by using this link: https://iweb.itouchvision.com/portal/f?p=gds:category_link:::::CUID,LANG:36A7E2E3266507C51BE0673F575A0D0A8DC06E43,EN&P_LANG=en
Children will need a refillable drink and packed lunch, and the sessions will be held at Cwmbran Stadium, Henllys Way, NP44 3YS. For more details, contact torfaenplay@torfaen.gov.uk or follow @torfaenplayservice on social media.
It’s a brilliant opportunity for children to make new friends, try new activities, and enjoy a healthy, happy half term.
EVERYONE
ACTION REQUIRED - REMINDER
Half Term Fun with the Urdd
Over the half term holidays, the Urdd will be running sports activities - one is even at our school! Each day, there is a morning only option (for children aged 3-5) or a full day (for children aged 6-11). Here is the link to book:
Important contact details that could be of use to you:
Samaritans: 116 123 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Wales Domestic Abuse Helpline: 0808 80 10 800 (8.00am-2.00pm & 8.00pm-2.00am pob dydd / every day).
Mind Cymru: 0300 123 3393
Childline: 0800 1111 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Women’s Aid: 01495 742061 (24 awr y dydd / 24 hours a day)
Eastern Valley Food Bank: 01495 760605
Comments